Ardışık yüzdeler neden toplanmaz?
Her yüzde, bir önceki adımın sonucu üzerine uygulanır. Bu yüzden toplam etki, her adımın (1 + yüzde ÷ 100) çarpanlarının çarpımıyla bulunur.
Formül
Son değer = Başlangıç × (1 + p₁/100) × (1 + p₂/100) × … × (1 + pₙ/100)
Örnek
1.000 ₺'ye önce %20 zam, sonra %10 indirim, sonra %5 zam: 1.000 × 1,20 × 0,90 × 1,05 = 1.134 ₺. Basit toplam (+%15) beklentisi yanlış olur; gerçek toplam değişim %13,4'tür.
Bir artış ve aynı oranda azalış başa döndürmez
%50 artış sonrası %50 azalış 1.000 ₺'yi 750 ₺'ye getirir: çünkü azalış daha büyük bir tutar üzerinden hesaplanır.
📖 Rehber: Ardışık Zam ve İndirimler: Yüzde Zinciri Nasıl Hesaplanır?
Sık sorulan sorular
Zam ve indirim sırası sonucu değiştirir mi?
Hayır; çarpma işleminde sıra sonucu değiştirmez. Ancak ara değerler farklı olur.
Yüzde puanı ile yüzde değişim aynı mı?
Hayır. %10'dan %15'e çıkış 5 yüzde puandır, ama %50'lik bir artıştır.