Bileşik Faiz Nedir? Düzenli Birikimin Gücü
2026-10-13
Albert Einstein'a atfedilen bir söz bileşik faizi "dünyanın sekizinci harikası" olarak anar; kaynağı tartışmalı olsa da fikir doğrudur: zaman içinde getirinin de getiri üretmesi, küçük birikimleri büyütür. Bu rehberde bileşik faizin mantığını, formülünü ve düzenli birikimin etkisini örneklerle göreceksiniz. Kendi senaryonuzu denemek için bileşik faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Basit faiz ile bileşik faiz farkı
Basit faizde getiri her dönem yalnızca ilk anapara üzerinden hesaplanır. Bileşik faizde ise her dönemin getirisi anaparaya eklenir ve sonraki dönem bu büyümüş tutar üzerinden hesaplanır.
Örnek: 100.000 ₺'yi yıllık %10 ile 3 yıl tutarsanız:
- Basit faiz: 100.000 + 3 × 10.000 = 130.000 ₺
- Bileşik faiz: 100.000 × 1,10³ = 133.100 ₺
Fark küçük görünür, ancak süre uzadıkça açı büyür. 20 yılda aynı oranla basit faiz 300.000 ₺ verirken bileşik faiz yaklaşık 672.750 ₺'ye ulaşır.
Bileşik faiz formülü
Gelecek değer = Anapara × (1 + r)n
Burada r dönem başına faiz oranı, n dönem sayısıdır. Aylık bileşiklemede yıllık oran 12'ye bölünür, dönem sayısı ay olarak alınır.
Düzenli birikimin gücü
Tek seferlik yatırım yerine her ay belirli bir tutar eklemek, bileşik etkiyi güçlendirir. Her yeni ödeme de kendi bileşik büyümesini başlatır. Aylık 1.000 ₺'yi yıllık %30 getiriyle 5 yıl biriktirirseniz yaklaşık 117.000 ₺ yatırım yaparsınız ve dönem sonunda çok daha yüksek bir tutar elde edersiniz (kesin sonuç için aracı kullanın).
72 Kuralı
Paranın iki katına çıkma süresini hızlıca tahmin etmek için 72'yi yıllık faiz oranına bölün. %12 getiriyle yaklaşık 72 ÷ 12 = 6 yılda para iki katına çıkar. %36 getiriyle bu süre yaklaşık 2 yıldır. Bu bir yaklaşıktır, kesin hesap değildir.
Bileşik etki neden her zaman lehinize değildir?
Bileşik faiz kredi ve kart borçlarında aleyhinize de çalışır. Asgari ödeme yapılan kredi kartı borcu, faizin faize binmesiyle hızla büyür. Bu yüzden borç tarafında bileşik etkiyi küçültmek, yani borcu mümkün olduğunca erken kapatmak önemlidir.
Dikkat edilecek noktalar
- Gerçek getiriler sabit değildir; enflasyon, vergi ve piyasa riskleri sonucu etkiler.
- Getiriyi enflasyona göre değerlendirin: reel getiri rehberine bakın.
- Vergi ve stopaj etkisi net getiriyi düşürür.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.