Efektif Faiz ve Yıllık Maliyet Oranı Nedir? Aylık Faizi Yıllığa Çevirme
Yayın: 2026-10-18
Banka size 'aylık %3 faiz' dediğinde yıllık maliyetin %36 olduğunu düşünebilirsiniz; ama gerçek maliyet daha yüksektir. Faizin bileşik etkisi ve masraflar toplamda 'yıllık maliyet oranı'nı belirler. Bu rehberde nasıl hesaplanacağını örneklerle görelim.
Aylık faiz yıllığa nasıl çevrilir?
Faiz her ay anaparaya eklenip yeniden faiz işlediği için yıllık oran basit çarpımdan yüksektir: efektif yıllık faiz = (1 + aylık faiz)12 − 1. Aylık %3 için: 1,0312 − 1 = %42,6. Basit çarpım olan %36 gerçek maliyeti eksik gösterir.
Masraflar maliyeti nasıl artırır?
Dosya masrafı, sigorta ve komisyonlar, size ödenen net tutarı azaltır ama taksitler aynı kalır. Bu nedenle gerçek maliyet yıllık maliyet oranı (TKO) ile ölçülür. TKO, ödemelerin bugünkü değerinin, size aktarılan net tutara eşitlendiği faiz oranıdır.
Örnek
100.000 ₺ kredi, 12 ay, aylık %3 faiz, %1 dosya masrafı (1.000 ₺) olsun:
- Aylık taksit: 10.046,21 ₺
- Eline geçen net tutar: 99.000 ₺
- Aylık gerçek maliyet: yaklaşık %3,17
- Yıllık maliyet oranı: yaklaşık %45,4
Masraf, yıllık maliyeti %42,6'ten %45,4'e çıkarır.
Teklifleri karşılaştırırken
Bankalardan teklif alırken aylık faiz yerine toplam geri ödeme tutarını ve yıllık maliyet oranını isteyin. Aynı vadede en düşük toplam geri ödeme, en uygun tekliftir. Hesaplamak için kredi taksit aracımızı kullanabilirsiniz.
Pratik ipuçları
- Teklif karşılaştırmasında toplam geri ödemeyi esas alın.
- Sigorta ve masrafların zorunlu olup olmadığını sorun.
- Erken kapama koşullarını sözleşmeden okuyun.
Mevduatta efektif getiri
Aynı mantık mevduat için de geçerlidir. Getiriyi vade sonunda yeniden mevduata çevirirseniz, yıllık efektif getiri basit orandan yüksek olur. Kısa vadeli ve sık yenilenen mevduat, uzun vadeli bir teklifle karşılaştırılırken bu bileşik etki gözetilmelidir. Stopaj oranı vadeye göre değiştiği için net efektif getiri de farklılaşabilir.
Sık yapılan hatalar
- Aylık faizi 12 ile çarpıp yıllık maliyet saymak.
- Dosya masrafı, sigorta ve komisyonları dışarıda bırakmak.
- Farklı vadelerdeki teklifleri yıllık orana çevirmeden kıyaslamak.
- Faiz oranını vergi (BSMV, KKDF) dahil mi hariç mi sormamak.
Teklif karşılaştırma örneği
İki banka aynı 100.000 ₺'lik krediyi 12 ay vadeyle teklif ediyor: A bankası aylık %3 faizle ve %1 dosya masrafıyla, B bankası aylık %3,1 faizle ve masrafsız. İlk bakışta A daha ucuz görünür; toplam geri ödeme de A'da daha düşüktür (120.555 ₺, B'de 121.275 ₺). Ancak A'da masraf düşüldüğü için eline geçen net tutar 99.000 ₺'dir. Bu net tutara göre hesaplanan yıllık maliyet oranı A için yaklaşık %45,4, B için yaklaşık %44,2 çıkar; yani masraf nedeniyle A aslında daha pahalıdır. Doğru yöntem, her teklif için toplam geri ödemeyi, net aldığınız tutarı ve yıllık maliyet oranını birlikte değerlendirmektir.
Sık sorulan sorular
TKO ile efektif faiz aynı mı?
Hayır. Efektif faiz yalnızca faizin bileşik etkisini, TKO ise masraf ve komisyonları da içerir.
Yıllık oranı aylığa nasıl çeviririm?
Efektif yıllık orandan aylığa: (1 + yıllık)^(1/12) − 1. Bu hesap için eşdeğer faiz rehberine de bakabilirsiniz.
Mevduatta da aynı mantık geçerli mi?
Evet; getiri yeniden yatırılırsa bileşik etki oluşur ve efektif yıllık verim basit orandan yüksek olur.
Yıllık maliyet oranı kaç olursa yüksek sayılır?
Bu piyasa koşullarına göre değişir; en doğrusu aynı vadedeki birden fazla teklifi karşılaştırmaktır.
Sabit ve değişken faiz farkı maliyeti nasıl etkiler?
Değişken faizde gelecekteki oranlar belirsiz olduğundan TKO yalnızca başlangıç koşullarını yansıtır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya tıbbi tavsiye değildir. Rakamlar örnektir. Son güncelleme: 18.10.2026.