Kâr Marjı ile Markup (Maliyete Ekleme) Farkı: Satış Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Yayın: 2026-10-23
Küçük bir işletme sahibiyseniz 'maliyetin üzerine %30 koydum' ile '%30 kâr marjım var' aynı şey değildir. Bu karışıklık fiyatlamada beklediğinizden az kâr etmenize yol açabilir. İkisinin farkını ve doğru satış fiyatı hesabını açıklıyoruz.
Markup (maliyete ekleme)
Maliyetin üzerine eklenen yüzdedir: markup = (satış fiyatı − maliyet) ÷ maliyet. Maliyeti 100 ₺ olan ürünü 125 ₺'ye satarsanız markup %25'tir.
Kâr marjı
Satış fiyatının yüzde kaçının kâr olduğunu gösterir: marj = (satış fiyatı − maliyet) ÷ satış fiyatı. Aynı ürün için marj %20'dir (25 ÷ 125). Markup her zaman marjdan yüksektir.
Hedef marjdan satış fiyatı
İstediğiniz marj m ise: satış fiyatı = maliyet ÷ (1 − m). Maliyeti 80 ₺ olan bir ürüne %30 marj için: 80 ₺ ÷ 0,70 = 114,29 ₺. Bu da maliyetin üzerine %42,9 eklemek demektir (markup). Yanlışlıkla %30 ekleyip 104,00 ₺'ye satarsanız marjınız yalnızca %23,1 olur.
KDV'yi unutmayın
Fiyatlamada KDV hariç tutar üzerinden hesap yapın; KDV'yi son aşamada ekleyin. KDV hesabı için KDV hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Pratik ipuçları
- Fiyat listenizi marj üzerinden kurun ve indirim payını önceden hesaplayın.
- Maliyete nakliye, ambalaj ve komisyonu da ekleyin.
- Düzenli olarak gerçekleşen marjı hedefle karşılaştırın.
Fiyatlamada tipik bir senaryo
Bir ürünü 80 ₺'ye alıp satış fiyatını belirleyen bir esnaf, KDV hariç %30 marj hedefliyorsa fiyatı 114,29 ₺ olarak belirlemelidir. Müşteriye KDV dahil fiyatı göstermek için bu tutara %20 KDV eklenir. Kampanyalarda yapılacak indirim, marjdan düşer; bu yüzden indirim yapmadan önce kalan marjı hesaplayın.
Sık yapılan hatalar
- Markupı marj sanmak ve hedeflediğinden az kâr etmek.
- Maliyete ambalaj, nakliye ve komisyonu eklememek.
- İndirimi hesaplarken marjın azalacağını hesaba katmamak.
- KDV dahil fiyat üzerinden marj hesaplamak.
İndirimin marja etkisi
Maliyeti 80 ₺, satış fiyatı 114,29 ₺ olan ürünün marjı %30'dur. Bu ürüne %10 indirim yaparsanız satış fiyatı 102,86 ₺ olur ve marj %22,2'ye düşer; %20 indirim yaparsanız fiyat 91,43 ₺, marj %12,5 olur. Yani %20'lik bir indirim marjınızın yarısından fazlasını siler. Bu nedenle kampanya planlamasında önce indirim sonrası marjı hesaplamak ve satış hacminin bu kaybı telafi edip etmeyeceğini düşünmek gerekir. Kâr artışının hesabı için, indirim yüzdesinden bağımsız olarak, eski ve yeni marjla birlikte birim satış adedini de değerlendirin. Örneğin %20 indirimle aynı toplam kârı elde etmek için satış adedinizi yaklaşık %200 artırmanız gerekir; bu hedef gerçekçi değilse indirim oranını düşürmek daha sağlıklıdır.
Sık sorulan sorular
Marj ile markup arasında dönüşüm var mı?
Evet: markup = marj ÷ (1 − marj); marj = markup ÷ (1 + markup).
Hangisini kullanmalıyım?
Gelir tablosu ve hedef kâr oranında marj, maliyet bazlı fiyatlamada markup kullanılır; ikisini karıştırmayın.
İndirim yapınca marj nasıl değişir?
İndirim satış fiyatını düşürdüğü için marj hızla erir; %20 indirim yaklaşık %30'luk markupu sıfıra yaklaştırabilir.
Perakendede ortalama marj ne kadardır?
Sektöre göre çok değişir; kendi sektörünüzün normal aralığını bulup maliyet yapınıza göre belirleyin.
Markup %100 ise marj kaçtır?
%50. Maliyetin iki katına sattığınızda satış fiyatının yarısı kârdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya tıbbi tavsiye değildir. Rakamlar örnektir. Son güncelleme: 23.10.2026.
👉 Yüzde Zinciri (Ardışık Zam ve İndirim) Hesaplama aracını kullanın