Taksitli Alışverişte Vade Farkı ve Gerçek Maliyet Nasıl Hesaplanır?
Yayın: 2026-10-20
'Peşin 30.000 TL, 6 taksit 5.500 TL' gibi bir teklifte taksit tercihi size gerçekte ne kadara mal oluyor? Vade farkını yüzde olarak görmek, kararı kolaylaştırır. Bu yazıda gerçek aylık ve yıllık maliyeti nasıl bulacağınızı göreceksiniz.
Toplam fark ve yüzde
İlk bakışta fark basittir: 5.500 ₺ × 6 = 33.000 ₺ ödersiniz, peşin fiyat 30.000 ₺. Fark 3.000 ₺, yani peşin fiyatın %10,0'u kadar.
Gerçek maliyet neden bundan farklıdır?
Çünkü taksitleri ay ay ödüyorsunuz; yani borcun büyük kısmı ilk aylarda ödenmeden elinizde kalır. Maliyeti doğru görmek için taksit ödemelerinin bugünkü değerini peşin fiyata eşitleyen aylık faiz oranı (iç verim oranı) hesaplanır.
Örnek sonuç
30.000 ₺ peşin fiyatlı ürün için 6 × 5.500 ₺ taksitte gerçek maliyet yaklaşık aylık %2,79, yıllık %39,2'dir. Bu oran sizin alternatif getirinizden (mevduat faizi, kredi maliyeti) yüksekse peşin ödemek, düşükse taksitli almak avantajlıdır.
Faizsiz taksit gerçekten faizsiz mi?
Kredi kartı 'faizsiz taksit' kampanyasında mağaza vade farkını fiyata yansıtıyor olabilir. Peşin fiyatı ayrıca sorun; peşin ve taksitli fiyat aynıysa taksit gerçekten ücretsizdir.
Pratik ipuçları
- Peşin ve taksitli fiyatı yazılı isteyin.
- Taksit toplamını peşin fiyata bölerek yüzde farkı bulun.
- Alternatif getirinizi net (stopaj sonrası) hesaba katın.
Karar için pratik bir kural
Taksitli fiyatın gerçek yıllık maliyetini hesaplayın ve eldeki parayı güvenli bir yerde değerlendirirseniz kazanacağınız net getiriyle karşılaştırın. Gerçek yıllık maliyet, alternatif net getirinizden yüksekse peşin almak avantajlıdır. Peşin ödeme için elinizde para yoksa ve taksit faizsizse taksit mantıklıdır; çünkü enflasyon ortamında erken ödemenin reel yükü zamanla azalır. Bu karar, kişisel nakit akışınıza göre şekillenir.
Sık yapılan hatalar
- Taksit toplamını peşin fiyatla karşılaştırmayıp aylık tutara odaklanmak.
- Faizsiz taksitte peşin fiyatı sormamak.
- Taksit sayısını artırınca toplamın yükseldiğini fark etmemek.
- Alternatif getiriyi brüt hesaplamak; stopaj sonrası net getiri kullanılmalıdır.
Üç farklı teklifin karşılaştırması
Aynı ürün için üç teklif aldınız: peşin 30.000 ₺, 3 taksit 10.600 ₺ ve 6 taksit 5.500 ₺. Toplamlar sırasıyla 30.000 ₺, 31.800 ₺ ve 33.000 ₺'dir. Toplam fark 1.800 ₺ ve 3.000 ₺ olarak görünür. Bu tekliflerin gerçek yıllık maliyeti ise 3 taksit için yaklaşık %42,1, 6 taksit için yaklaşık %39,2'dir; çünkü taksit sayısı arttıkça borcun daha uzun süre ödünç alındığı hesaba katılır ve ödemeler ilk aylara kayar. Bu nedenle her teklifin yıllık maliyetini hesaplamak ve elinizdeki paranın alternatif getirisiyle karşılaştırmak doğru kararı verdirir. Faizsiz taksit seçeneği varsa onu her zaman kontrol edin; vade farkı içermeyen bir teklif, enflasyonlu ortamda genellikle en avantajlı seçenektir. Karar verirken, aylık taksit tutarının bütçenize etkisini de düşünün: düşük taksit cazip görünse de toplam maliyeti artırabilir.
Sık sorulan sorular
Taksit sayısı arttıkça maliyet nasıl değişir?
Toplam vade farkı artar; ancak aylık yük düşer. Gerçek yıllık maliyete bakarak karar verin.
Peşin ödeme için indirim istemeli miyim?
Evet; peşin fiyat taksitli fiyattan düşükse aradaki farkı gerçek yıllık maliyete çevirerek değerlendirin.
Nakit paramı nerede değerlendirebilirim?
Mevduat net getirisini karşılaştırmak için mevduat araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Kredi kartıyla taksit mi, banka kredisi mi?
İkisinin toplam geri ödemesini kıyaslayın; kart taksiti çoğu zaman vade farkı içerir.
Enflasyon yüksekken taksit daha mı mantıklı?
Faizsiz taksitte evet, çünkü ileriki ödemelerin reel değeri düşer; vade farkı varsa yıllık maliyete bakmak gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya tıbbi tavsiye değildir. Rakamlar örnektir. Son güncelleme: 20.10.2026.